Een methode om veranderingen in sociaaleconomische gezondheidsverschillen over de tijd te meten: toegepast op overgewicht

Inleiding
De vraag of gezondheidsverschillen over tijd groter of kleiner worden is complex. Wij beschrijven een methode om veranderingen over de tijd te toetsen, toegepast op verschillen in overgewicht tussen opleidingsgroepen.

Methode
De jaarlijkse gezondheidsenquêtes (1999–2023) zijn gebruikt voor het berekenen van de Slope Index of Inequality (SII) voor absolute gezondheidsverschillen en de Relative Index of Inequality (RII) voor relatieve gezondheidsverschillen. Hiervoor wordt de relatieve opleidingspositie gebruikt. De keuze voor de SII en RII kwam tot stand na advies van Nederlandse experts op het gebied van gezondheidsonderzoek.

Resultaten
Tussen 1999 en 2023 nam overgewicht in alle opleidingsgroepen toe. De analyse met de SII laat zien dat het aantal mensen met overgewicht sneller steeg in de groep laagst opgeleiden dan in de groep hoogst opgeleiden (SIItrend 0,005; 95%-BI 0,002–0,007). Vergeleken met de hoogste opleidingsgroep hebben meer mensen met een laag opleidingsniveau overgewicht. Dit verschil nam tussen 1999 en 2023 toe volgens de RII (RIItrend 0,009; 95%-BI 0,002–0,02).

Conclusie
De SII en RII berekend over de tijd maken het mogelijk om zowel absolute als relatieve veranderingen van gezondheidsverschillen goed te monitoren. Het behalen van door het beleid geformuleerde doelen kan met de SII en RII getoetst worden.